Contacteer ons op info@cultuurdrongen.be

De feitelijke vereniging

Volgens de wet wordt onder feitelijke vereniging verstaan: “elke vereniging zonder rechtspersoonlijkheid van twee of meer personen die in onderling overleg een activiteit organiseren met het oog op de verwezenlijking van een onbaatzuchtige doelstelling, met uitsluiting van enige winstverdeling onder haar leden en bestuurders, en die een rechtstreekse controle uitoefenen op de werking van de vereniging”.

Wanneer een groep mensen samen bepaalde activiteiten opzet op duurzame basis dan is de scheidingslijn tussen de persoonlijke rechten en plichten van de natuurlijke personen die er deel van uitmaken en deze van de vereniging, soms erg dun.

De vereniging kan hiertoe een ‘rechtspersoon’ creëren. Deze rechtspersoon leidt een afzonderlijk juridisch leven naast dat van de natuurlijke personen die van de vereniging deel uitmaken. De rechtspersoon heeft eigen rechten en plichten. Als de rechtspersoon bijv. een onroerend goed in eigendom heeft, dan staat dit los van het patrimonium van de natuurlijke personen die actief zijn binnen de rechtspersoon. Anderzijds wanneer de rechtspersoon schulden heeft, kunnen de natuurlijke personen die actief zijn binnen de rechtspersoon hier niet voor worden aangesproken. Een voorbeeld van zo’n rechtspersoon is de vzw.

Veel verenigingen uit de socio-culturele sector hebben geen rechtspersoonlijkheid. Ze nemen dan de vorm aan van feitelijke vereniging. Een feitelijke vereniging is juridisch niet beschermd. Vanuit juridisch oogpunt bestaat ze zelfs niet. Het is een toevallig samengaan van een aantal mensen die activiteiten op touw zetten.

Wettelijke formaliteiten

Feitelijke verenigingen zijn niet verplicht om enige formaliteit te vervullen. Hoewel het niet verplicht is om statuten op te maken, is het toch aangewezen om een aantal duidelijke afspraken op papier vast te leggen. Eigenlijk kunnen ook voor een feitelijke vereniging officieuze statuten worden opgemaakt. In deze statuten (of huishoudelijk reglement) kan o.m. geregeld worden op welke wijze de besluitvorming gebeurt, wie de vereniging vertegenwoordigt, …

Schade aan derden

Feitelijke verenigingen die geen personeel tewerkstellen en die niet aangesloten zijn bij een koepel die personeel tewerkstelt, kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. Dit betekent dat de vrijwilligers van kleine feitelijke verenigingen zonder personeel die geen afdeling zijn van een koepelorganisatie, zelf aansprakelijk zijn. Vrijwilligers van deze kleine feitelijke verenigingen zullen dus dienen terug te vallen op hun eventuele familiale verzekering.

Engagementen van de vereniging

De leden van een feitelijke vereniging zijn persoonlijk aansprakelijk voor de engagementen van de vereniging. Bij gebrek aan rechtspersoonlijkheid is er geen strikte scheiding tussen het vermogen van de leden en dat van de vereniging.
Indien bijvoorbeeld schuldeisers vrezen dat een schuld niet terugbetaald zal worden, dan kunnen ze zich verhalen op het vermogen van de leden.
Vermits de vereniging vanuit juridisch oogpunt niet bestaat, kan een vereniging zonder rechtspersoonlijkheid niet in eigen naam optreden. Bij het opmaken van contracten voor een feitelijke vereniging zullen steeds natuurlijke personen moeten optreden. Om praktische redenen is het daarom aan te raden dat binnen de vereniging op een of andere wijze volmachten worden verstrekt aan bepaalde personen om op te treden in naam van het bestuur.

Middelen van de vereniging

Ook al heeft de feitelijke vereniging geen rechtspersoonlijkheid, toch is het niet zo duidelijk of en in welke mate een lid aanspraak kan maken op een deel van de middelen van de vereniging. Bij een juridisch dispuut beschouwt men het patrimonium van een feitelijke vereniging meestal als een doelvermogen dat voorbehouden is en moet blijven voor de realisatie van het doel van de vereniging. Daardoor kan een (bestuurs)lid bij zijn vertrek meestal geen recht laten gelden op het patrimonium van de verenging.

Belastingen

Voor de belastingen bestaat een feitelijke vereniging in principe eigenlijk niet. Met ‘belastingen’ worden dan ondermeer de inkomstenbelastingen (zoals de personenbelasting, de vennootschapsbelasting en de rechtspersonenbelasting) en de BTW bedoeld.

Op het vlak van de inkomstenbelasting zal de fiscus in principe de belasting niet heffen op de feitelijke vereniging, maar op de leden.
Een feitelijke vereniging kan roerende inkomsten hebben uit beleggingen of onroerende inkomsten. Occasioneel worden ook winstgevende activiteiten georganiseerd. Voor zover deze inkomsten gebruikt worden om het doel van de vereniging te realiseren, zijn ze niet belastbaar bij de leden. Is dit niet het geval, bijvoorbeeld als deze inkomsten worden verdeeld onder de leden, dan zijn deze inkomsten wél belastbaar.

Het feit dat de leden niet belast worden op de inkomsten uit de feitelijke vereniging, belet niet dat in principe roerende voorheffing wordt ingehouden op beleggingsopbrengsten (bijvoorbeeld spaarboekje of beleggingsrekening) van de feitelijke vereniging. Net zoals voor particulieren zijn enkele beleggingsvormen vrij van belasting.

 

 

 

 

 

Back to Top
Enter your Infotext or Widgets here...